? موانع نه گانه زیر سبب تضعیف تفکرمحوری و گرایش به حفظ محوری می شود:
?1ـ وضعیت معیشتی دشوار و در نتیجه عدم تمرکز لازم
طلبه نه تنها نمی تواند با دریافت شهریه، زندگی حداقلی قابل تحملی برای خودش داشته باشد، بلکه در بسیاری از موارد به راحتی نمی تواند تشکیل خانواده بدهد و گاه مجبور می شود در کنار درسهای طلبگی به کار دیگری بپردازند تا معاش خود را تامین کند.
?2ـ کم شدن نظارت اساتید بر شاگردان
شاید در گذشته در موارد متعددی ـ به دلیل تعداد کم شاگران ـ استاد می توانست نظارت دقیق تری نسبت به طلبه هایی داشته باشد که در درسش شرکت می کنند و ببیند آیا به صورت جدی درسشان را دنبال می کنند یا نه.
?3ـ شیوه ارزیابی حافظه محور
?4ـ روش تدریس منفعل، یک سویه و استادمحور
باید استادان را آموزش داد که تفکر محور عمل کنند و طلاب را با مطلب درگیر نمایند. استاد باید مقداری سر کلاس فعال تر عمل کند و با طرح سوال و نظرخواهی باب اندیشه ورزی را باز نماید و مهارتهای لازم برای تفکر و پژوهش را در اختیار طلاب بگذارد. اگر مهارتهای لازم برای تفکر و تحصیل تفکرمحور و پژوهش محور به طلاب آموزش داده شود، به خودی خود پس از مدتی، به هیچ وجه به سمت حفظ گرایی کشیده نمی شوند.
?5ـ ترک مباحثه یا انحصار مباحثه بر تکرار سخنان استاد
?6ـ احساس طلبه مبنی بر اینکه آنچه می خواند در زندگی روزمره اش و در زندگی حاکم بر مردم جامعه اثر چندانی ندارد.
?7ـ خالی بودن متن درسی از تمرین و پژوهش
?8ـ عدم استقبال از فکر و سخن نو
باید در حوزه از اندیشه و طرح نو استقبال شود. باید به فکر نو ارزش داد و هر اندیشه ای ـ ولو ابتدایی ـ مورد بررسی و اعتبارسنجی قرار گیرد و از صاحبان افکار نو به صورت مادی و معنوی قدردانی شود. باید به کسی که در راه پژوهش، حتی گامی کوچک برداشته، بها داده شود.
?9ـ عدم هدایت و ساماندهی طلاب به سوی رشته های مورد علاقه
اقدام متقابل برای رفع هر یک از این موانع، گامی به سوی تحقق تفکرمحوری است.
?رهنامه پژوهش، شماره 10، صص28ـ36